Czy Camino de Santiago (się) zmienia?
Dawne i współczesne drogi św. Jakuba oraz ich oddziaływanie religijne, społeczne i kulturowe
Rzeszów, 3 października 2026 r.
Urząd Marszałkowski Województwa Podkarpackiego w Rzeszowie
Camino de Santiago należy do najstarszych i najbardziej trwałych zjawisk kultury chrześcijańskiej w Europie. Od średniowiecza aż po współczesność pielgrzymka do grobu Apostoła Jakuba łączy w sobie wymiar religijny, społeczny i egzystencjalny, tworząc przestrzeń intensywnej wymiany duchowej, kulturowej i symbolicznej. Historia Camino ukazuje z jednej strony ciągłość praktyk, rytuałów i narracji pielgrzymich, z drugiej zaś – dynamiczne procesy przemian wynikających z uwarunkowań historycznych, duchowych i kulturowych.
W ostatnich dekadach obserwujemy szereg zjawisk, które domagają się pogłębionej refleksji naukowej o charakterze interdyscyplinarnym: nowe motywacje pielgrzymowania, narracje nawrócenia i powrotu do wiary (w tym interpretacje anateistyczne), instytucjonalne i oddolne odradzanie dawnych szlaków, przemiany rytuałów błogosławieństwa i pożegnania pielgrzymów, znaczenie Jubileuszy Compostelańskich w XX i XXI wieku, a także narastające napięcie pomiędzy doświadczeniem religijnym a procesami turystyfikacji i komercjalizacji drogi. Zjawiska te prowokują zasadnicze pytanie o tożsamość Camino de Santiago: czy pozostaje ono tym samym doświadczeniem, czy też zmienia swój sens i funkcję w świecie współczesnym?
Do udziału w konferencji zapraszamy badaczy reprezentujących teologię, biblistykę, historię Kościoła, religioznawstwo, antropologię kulturową, socjologię, psychologię religii, kulturoznawstwo oraz inne dyscypliny podejmujące refleksję nad fenomenem pielgrzymowania.
Obszary tematyczne:
- turystyfikacja i masowość Camino, napięcia między pielgrzymowaniem a podróżowaniem oraz wpływ komercjalizacji na tożsamość doświadczenia drogi.
- nawrócenia i przemiany duchowe na Camino de Santiago, w tym dawne i współczesne świadectwa konwersji oraz duchowe i psychologiczne mechanizmy doświadczenia przełomu;
- fenomen caminofilii, rozumiany jako powracanie na szlak Camino i jego znaczenie religijne, egzystencjalne i terapeutyczne;
- momenty przełomowe w historii Camino, ze szczególnym uwzględnieniem Jubileuszy Compostelańskich w XX i XXI wieku;
- rola instytucji kościelnych, świeckich oraz wspólnot lokalnych w procesach odradzania, ochrony i reinterpretacji dawnych dróg pielgrzymich;
- przemiany rytuałów pielgrzymowania, w tym błogosławieństwa pielgrzymów, modlitwa i pobożność w drodze oraz relacje między pobożnością miejską i wiejską;
- Camino de Santiago jako przestrzeń wymiany kulturowej i społecznej.
Organizatorzy:
- Instytut Geografii i Studiów Przestrzennych Uniwersytetu Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie
- Wydział Teologiczny Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu
- Urząd Marszałkowski w Rzeszowie
- Muzeum w Przeworsku
- Stowarzyszenie Euroregion Karpacki
Patronat:
- Comité de Expertos del Camino de Santiago – Xunta de Galicia
- Ambasada Hiszpanii w Polsce
- Polsko-Hiszpańska Izba Gospodarcza
- Rada KEP ds. Turystyki i Pielgrzymek
- Ordynariusz Diecezji Rzeszowskiej – JE. bp. Jan Wątroba
- Marszałek Województwa Podkarpackiego – Władysław Ortyl
- Starosta Rzeszowski – Krzysztof Jarosz
- Starosta Przeworski – Dariusz Łapa
Patronat medialny:
- TVP3 Rzeszów, Radio Rzeszów, Radio Fara, Radio Via, Miesięcznik „W Drodze”, Nowiny, Życie Podkarpackie, Gazeta Jarosławska, Ekspres Jarosławski, Podkarpacki Informator Kulturalny
Partnerzy: